Nasza Loteria

Ważki spotkasz w ogrodzie i na spacerze. To łowcy komarów i much! Sprawdź, czy ważka może ugryźć człowieka i czy jest pożyteczna

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Ważki to owady, które znakomicie latają i polują m.in. na komary.
Ważki to owady, które znakomicie latają i polują m.in. na komary. Lolame/pixabay.com
Ważki to jedne z najbardziej okazałych owadów i trudno ich nie zauważyć. To znakomici lotnicy o smukłym i zwykle barwnym ciele. Ich wielkość i wygląd zwraca uwagę, ale też niepokój o to, czy ważka może ugryźć człowieka i czy jest niebezpieczna. Sprawdź, co jedzą ważki, czy zapylają kwiaty i czy warto je mieć w ogrodzie.

Spis treści

Ważki to owady, obok których trudno przejść obojętnie. Mają charakterystyczne smukłe ciało, które bywa pięknie ubawione. Wszystkie ważki po dwie pary skrzydeł. W Polsce można spotkać ponad 70 gatunków tych owadów.

Gdzie i kiedy można spotkać ważki?

Ważki najczęściej występują w pobliżu rzek i zbiorków wodnych, które są ważną częścią ich życia. Można je także spotkać na polanach, obrzeżach lasów, ale także w ogrodach, a nawet miastach. W ogrodach docenią obecność oczka wodnego, stawu itp. Dorosłe owady w zależności od gatunku latają do maja-czerwca do sierpnia-września, a nawet października.

Czy ważka może ugryźć człowieka?

Ważki są drapieżnikami, jednak nie musimy się ich obawiać. Ważki nie gryzą, nie żądlą, ani nie są jadowite. Mają wprawdzie mocny aparat gębowy, ale przystosowany do zjadania owadów. Nie mogą nim „wgryźć się” w skórę człowieka czy innego ssaka. Ważki nie mają żądła, a coś „wystającego” z końca odwłoka to pokładełko (u samic) i tzw. narządy analne (u samców).
Ważki mogą przysiadać na skórze, bywa też, że nad wodą w okresie godów czy wylęgów, latają masowo, budząc strach. Ale nie ma się czego obawiać, wręcz przeciwnie – w ich towarzystwie będziemy znacznie mniej narażeni na ataki komarów!

Jak wyglądają ważki?

Ważki mają po dwie pary skrzydeł. Z powodu ich formy dzieli się je na równoskrzydłe i różnoskrzydłe – jedne i drugie występują w Polsce. Ważki równoskrzydłe mają wszystkie skrzydła równej długości, a podczas odpoczynku składają je wzdłuż ciała. Są bardzo zwrotne, ale latają nieco wolniej niż różnoskrzydłe. Te z kolei są mniej zwinne (choć i tak doskonale manewrują w powietrzu). Odpoczywając, rozkładają skrzydła na boki i wtedy widać, że rzeczywiście pierwsza i druga para różnią się wielkością i budową.
Ważki mają także po 6 dość długich nóg. Ich głowa jest średniej wielkości i nieruchoma, ale ważki mają duże i wyjątkowo sprawne oczy, które zapewniają im doskonałe i szerokokątne widzenie. Tułów tych owadów jest krótki i krępy, za to odwłok imponująco długi i najczęściej szczupły (składa się on z 10 segmentów różnej długości, które u pewnych gatunków są doskonale widoczne). Wyjątkiem jest m.in. ważka płaskobrzucha i ważka ruda, które mają krótkie i stosunkowo szerokie odwłoki.

Jakie kolory mają ważki?

Ważki bywają intensywnie ubarwione, w tym na zielono, niebiesko, czerwono, a ich ciała mogą też dodatkowo pokrywać wzory. Ciała świtezianek mają piękny metaliczny połysk. Samice są najczęściej mniej intensywnie ubarwione, ale kolory blakną też z wiekiem owadów.

Jak duże są ważki i jakie są największe w Polsce?

Polskie ważki mają zróżnicowaną wielkość ciała. Są wśród nich gatunki średniej wielkości jak łatki, szablaki i zalotki, które mają od 3 do 4 cm długości i ok. 5,5-6 cm rozpiętości skrzydeł, przez większe lecichy, gadziogówkki i świtezianki, po imponujące żagnice (6-7 cm długości i 8-10 cm rozpiętości skrzydeł). Jeszcze większe są husarze oraz szklarniki, które mają ciała długości 7-8 cm i rozpiętość skrzydeł 10-11 cm.

Jak szybko latają ważki?

Ważki osiągają imponującą prędkość nawet 80 km na godzinę. Są przy tym bardzo zwrotne, potrafią też nieruchomo zawisać w powietrzu.

Co jedzą ważki?

Doskonałe umiejętności lotnicze ułatwiają ważkom zdobywanie pożywienia. Bo ważki to zwinne drapieżniki, które polują na owady. Najczęściej łapią je w locie, ale też chodząc po roślinach. Ich ofiarami padają m.in. muchy, komary, pająki i mszyce, ale także ważki innych gatunków oraz różne inne owady i pajęczaki.

Czy ważki zapylają kwiaty?

Ważki nie są zainteresowane pyłkiem i nektarem kwiatów, dlatego nie zapylają ich. Jednak wyjadanie różnych owadów, w tym szkodników jest elementem równowagi biologicznej, jaka powinna panować w ogrodzie, można je więc uznać za pożyteczne. Same ważki z kolei padają ofiarą ptaków.

Larwa ważki – co je i jak długo żyje?

Ważki składają jaja w pobliżu wody. Najczęściej na roślinach wodnych blisko powierzchni, ale czasem też pod wodą (zależy to od gatunku). Z jaj wylęgają się larwy, które żyją pod wodą. To w ich postaci ważki żyją najdłużej, bo od roku do kilku lat. W tym czasie rosną i kilka razy przechodzą tzw. wylinkę, zmienia się także ich wygląd (pojawiają się m.in. zaczątki skrzydeł). Larwy największych ważek mogą mieć 5 cm długości! Podobnie jak dorosłe są drapieżnikami. Żywią się planktonem i larwami innych owadów – w tym komarów (zwalczają więc te insekty na różnych etapach życia), większe polują także na mniejsze skorupiaki, a nawet kijanki czy małe rybki. Dla człowieka nie się groźne. Latem larwy wychodzą na powierzchnię i przechodzą tzw. częściowe przeistoczenie, w czasie którego zamieniają się w dobrze znaną dorosłą postać.

Ile żyją dorosłe ważki?

W postaci dorosłej ważki żyją od kilku tygodni do kilku miesięcy. W Polsce są też dwa gatunki, które przeżywają zimę jako dorosłe owady (straszka syberyjska i północna).

Czy ważki są pod ochroną?

Niektóre gatunki ważek są objęte ochroną ścisłą. Należy do nich: trzepla zielona, zalotka białoczelna, spłaszczona i większa, żagnica północna i zielona, iglica mała, łątka ozdobna.
Kilka gatunków jest też pod ochroną częściową. To: gadziogłówka żółtonoga, miedziopierś górska i północna, szklarnik leśny, łątka zielona, straszka północna.
Jednak bez względu na formalną ochronę nie zabijamy ważek! Dla nas nie są groźne, a zlikwidują komary i muchy.

Polecjaka Google News - RegioDom

Przechowywanie w ogrodzie

Materiały promocyjne partnera
od 16 lat
Wideo

DŁ - Remonty Doroty Szelągowskiej w Matce Polce w Łodzi

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Ważki spotkasz w ogrodzie i na spacerze. To łowcy komarów i much! Sprawdź, czy ważka może ugryźć człowieka i czy jest pożyteczna - RegioDom.pl

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na olsztyn.naszemiasto.pl Nasze Miasto